O_KAZ: Literatura o Kazimierzu. Audycje z archiwum Radia Kraków.

W latach 2016 – 2018 poprosiliśmy cenionych pisarzy i twórców o napisanie specjalnie dla FKŻ i Chederu opowiadań o Kazimierzu. Ukazały się one jako bezpłatne broszury z pojedynczymi opowiadaniami oraz jako zbiorczy tomik w specjalnej limitowanej edycji.

Chcieliśmy zobaczyć, jak legendarna (by nie rzec: kultowa) dzielnica żydowska Krakowa inspiruje współczesnych twórców. Na nasze zaproszenie odpowiedzieli Weronika Murek, Łukasz Orbitowski, Dominika Słowik, Michał Mądracki i Ula Palusińska, Julia Ain-Krupa, Wit Szostak, Artur Wabik i Mateusz Kołek, Jacek Dehnel i Zośka Papużanka.

W ten sposób powstała współczesna panorama inspiracji Kazimierzem: oryginalne opowiadania po polsku, angielsku, a nawet komiksy!

Pięć z nich – dzięki współpracy z Radiem Kraków – zostało również zamienionych w słuchowiska. Czytane przez Annę Dymną, Beatę Schimscheiner i Tomasza Schimscheinera były emitowane na antenie Radia Kraków w cyklu „Z radiowej biblioteki”.

Teraz prezentujemy je Wam w formie podcastów – od 19 marca co tydzień będziecie mogli posłuchać ich na naszym profilu w serwisie Spotify, jak również tutaj, na naszej stronie internetowej oraz na YouTube, a wkrótce również w naszej festiwalowej aplikacji.

Partnerem projektu jest Radio Kraków - patron 30. Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie

 

O_KAZ: Literatura o Kazimierzu | podcasty

Dominika Słowik, Sanatorium (2016), czyta Beata Schimscheiner

Najpierw zaczęły znikać psy.

„Jakby zapadły się pod ziemię”, mówili potem zrozpaczeni właściciele. „Na chwilę tylko spuściłem go ze smyczy”. „Musiał się zerwać, nawet nie zauważyłem”. „Byłem w sklepie, pewnie ktoś ukradł”. Cały Kazimierz obklejono ogłoszeniami. Kiedy rano szliśmy z tatą do pracy, z każdej latarni spoglądały na nas tęskniące psie oczy.

– Słyszała pani, że podobno dżuma? Epidemia… – szepnęła kobieta, która sprzedawała warzywa i owoce. Stałyśmy obo siebie przy Okrąglaku od kilku lat, ale nie miałam pojęcia, jak się nazywa. Roześmiałam się.

– Co Pani opowiada? Jaka dżuma?

– No dżuma, dlatego psy znikają.

kliknij obrazek, aby posłuchać w Spotify

 

Dominika Słowik debiutowała w 2015 roku powieścią „Atlas: Doppelganger”, nominowaną do Nagrody Literackiej Gdynia. Za swoją drugą książkę – „Zimowla” – otrzymała Paszport „Polityki” (2019).

Łukasz Orbitowski, Kobra przegrywa w butelkę (2016), czyta Tomasz Schimscheiner

Niedługo północ. Mamy czas na jeszcze jedną opowieść. Chcecie posłuchać o prawdziwym Kazimierzu? Po to przyszliście, prawda? W porządku. Ale jeśli liczycie na historyjki o synagogach, o monstrancji skradzionej z kościoła Bożego Ciała, o królach i Esterkach, jeśli macie smaka na piwo w Alchemii zagryzane zapieksem albo gęsią wątróbką przy muzyce klezmerów – trafiliście pod zły adres. Obiecałem wam prawdziwy Kazimierz i taki dostaniecie. Chodźcie ze mną. Noc wciąż młoda.

Widzicie ten wielki budynek z czerwonej cegły? (…) Tutaj się uczyłem, do osiemdziesiątego dziewiątego roku. Widzicie tam, za murem? Było tam boisko, takie betonowe, nam nie przeszkadzało i rżnęliśmy w nogę na przerwach.

kliknij obrazek, aby posłuchać w Spotify

Łukasz Orbitowski – autor sześciu powieści, m.in. „Inna dusza”, za którą w 2016 roku otrzymał Paszport „Polityki”. Dwukrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike, raz do nagrody Miasta Gdynia.

Zośka Papużanka, Józefa 22 (2018), czyta Anna Dymna

Pies czujnie, bez ruchu wpatrywał się w białe drzwi. Jego sylwetka była spięta, gotowa do natychmiastowego skoku w wolność, gdy tylko na klamce pojawi się dłoń posiadająca ludzką umiejętność naciśnięcia i otwarcia świata. Naprężone mięśnie drżały, ale zwierzę czekało cierpliwie, wiedząc, że rytuały muszą się wypełnić do końca, podobnie jak jego psi pęcherz.

Introdukcją rytuału było jedno słowo: idziemy, które dziadek mówił do psa bardzo poważnym tonem i które dla psa oznaczało niezwłoczne ustawienie się przy drzwiach i co najmniej godzinę wpatrywania się w nieruchomą zwierzynę klamki oraz tortur przepełnionego pęcherza. Pan i jego pies nie uznawali bowiem identycznej interpretacji czasownika: iść.

kliknij obrazek, aby posłuchać w Spotify

Zośka Papużanka jest teatrolożką i nauczycielką języka polskiego. Jej debiutancka powieść „Szopka” (2012) przyniosła jej nominację do Paszportów „Polityki” i Nagrody Literackiej Nike, jest uznawana za najlepszy i najbardziej obiecujący debiut literacki roku.

Wit Szostak, Kazimierz i głosy (2017), czyta Tomasz Schimscheiner

Zbieram głosy, które ludzie gubią. Głosy niechciane nie gubią się przypadkiem, ktoś je porzuca i ucieka. Pomiędzy przemilczeniami i napomknieniami mówią o życiu, o jego sprutej podszewce. Te głosy nigdy nie doszły do głosu, zdławiono je i mogły ujawnić się tylko na chwilę w geście,  grymasie, westchnieniu. Opowiadają o tym, co ukryte. Czasem chcą krzyczeć i przekrzyczeć ból, czasem tylko żalić się długo i nudno. Niektóre chcą, by pozwolić im milczeć, chrząknąć i przeprosić.
Są pełne furii, zakłopotania, skrzekliwe i gderliwe, rzadko piękne i dźwięczne. Na ogół nie są  ciekawe, powtarzają te same słowa i koleje losu; nudzą. Czasem tylko kryją wartą uwagi tajemnicę.
Umiem słuchać, zbieram je wszystkie. Ludzie myślą, że się ich pozbyli jak zmiętej wizytówki czy  paragonu z taniego hoteliku. Ale zdławione głosy nie znikają.

kliknij obrazek, aby posłuchać w Spotify

Wit Szostak jest z wykształcenia filozofem. Urodził się i mieszka w Krakowie. Jego powieści były nominowane do Literackiej Nagrody NIKE i Paszportów „Polityki”. Dumanowski doczekał się adaptacji radiowej (reż. Jan Klata) oraz dwóch teatralnych (Narodowy Stary Teatr w Krakowie).

Kolejne podcasty

Jacek Dehnel, Ćwiartka papieru, czyta Anna Dymna / 16 kwietnia

WIĘCEJ O PROJEKCIE O_KAZ

Klikając na grafikę poniżej dowiecie się więcej o autorach opowiadań z serii O_KAZ. Literatura o Kazimierzu, jak również przeczytacie i oglądniecie te historie, które nie zostały nagrane w formie podcastów.

Zapisz się do newslettera


    Wyrażam zgodę na otrzymywanie korespondencji drogą elektroniczną. *Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej z siedzibą w Krakowie zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922) w celach marketingowych i handlowych. <!--br--> Oświadczam, że zostałem/am poinformowana, że administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. <!--br--> Zostałem poinformowany, że podanie danych jest dobrowolne i przysługuje mi prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawienia. <!--br--> Zostałem poinformowany o możliwości wycofania niniejszej zgody na przetwarzanie danych osobowych, a także o tym, że jej wycofanie nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. *Wyrażam zgodę na przesyłanie informacji handlowych i marketingowych drogą elektroniczną przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej zgodnie z ustawą z dn. 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.).*
    Administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. Oświadczam, że dane podałem dobrowolnie i zastrzegam sobie prawo dostępu do udostępnionych przez mnie treści, ich poprawiania oraz usuwania

    loader