O FestiwaluEdycje FKŻProjektyWykładyKoncertyPodcastyFilmy o FKŻMedia o FKZNagroda FKŻPlakatyBiuro | kontakt

Podcasty to nowy rozdział w działalności FKŻ! Od teraz będziemy z Wami również w formie słuchowisk – abyście mogli być z nami gdziekolwiek będziecie! Będą to nie tylko nagrania festiwalowych wykładów, ale też audycje specjalnie tworzone dla Was oraz prawdziwe skarby z archiwów festiwalowych!

Znajdziecie je na naszym profilu na Spotify, jak również zarchiwizowane poniżej.

Miłego słuchania!

30. FKŻ | wykłady jako podcasty

Ogień był tematem 30. jubileuszowej edycji FKŻ. Przewijał się on jako temat lub punkt odniesienia przez większość wydarzeń – w tym również wykładów. Prezentujemy Wam 6 z nich – wygłoszonych przez Janusza Makucha, prof. Ernesta Niemczyka, Andę Rottenberg, prof. Jacka Leociaka i rabina Boaza Pasha. Zapraszamy również na festiwalowy Spotify po wiele innych podcastów.

Janusz Makuch: W poszukiwaniu wiecznego światła.

Fascynuje mnie Świątynia Salomona. Ilekroć jestem w Jeruszalajim na Wzgórzu Świątynnym, myślę głównie o niej. Stojąc naprzeciw Kopuły na Skale, odtwarzam w wyobraźni bryłę i wnętrze Świątyni. Widzę płonące ofiary zewnątrz na ołtarzu i płonące menory wewnątrz świętego miejsca. I żarzące się kadzidła na ołtarzu tuż przed zasłoną skrywającą najświętsze ze wszystkich – Kodesh Ha-Kodashim, gdzie skryta w ciemnościach, pod osłoną dwóch złotych cherubinów spoczywa Arka Przymierza.

Fascynuje mnie próba odczytania rozmaitego znaczenia tego samego ognia, który zarówno opromienia raj, jak i płonie w piekle. Rozdziela lub łączy co dobre i co złe. Będę mówił o ogniu ustanawiającym przestrzenie sacrum, którego istota, najczystsza esencja, znalazła niegdyś wyraz w liturgii świątynnej i w ciągu blisko trzech tysięcy lat przeniknęła głęboko w moje myślenie o istocie ofiary, oczyszczenia i wieczności.

O Świątyni jako metaforze świata, do którego tęsknię.



prof. Ernest Niemczyk: Żywioł ognia w architekturze

Od prehistorycznych reliktów i pomników antycznych do Świątyni Salomona.

Ogień jako przykład wielokrotnie ambiwalentnego żywiołu. Kontrast i komplementarność przeciwieństw – światła i mroku. Prehistoryczne jaskinie jako miejsce spektaklu światło – mrok. Żywioł ujarzmiony – ogień w życiu codziennym i kulcie. Obozowiska nomadów, chaty pierwotnych rolników. Znaczenie domowego paleniska: megaron i kult Hestii – obrzęd amfidromii ołtarz pod gołym niebem – popioły własnością bóstw – źródło monumentalizacji ołtarza – nowego pomnika architektonicznego, przykład ołtarza pergamońskiego.

Osobliwość: perskie świątynie ognia. Architektoniczna scenografia wyzwolenia drogą iluminacji: misteria eleuzyńskie, regeneracja Słońca w podziemiach – koncepcja egipska: festiwal światła i zmarłych w pięknym święcie pustynnej doliny w Tebach.

Starożytny Izrael. Teofania światła i mroku: ukryty w mroku debiru świątyni, gorejący krzew i zmaterializowany blask w złotym cielcu, kolumny Jachin i Boaz jako źródła interwencji Najwyższego w postaci ogni św. Elma.



Anda Rottenberg: Blue Gas-Eyes

Ogień, jeden z czterech żywiołów, konstytuujących nasze najpierwotniejsze wyobrażenia o świecie. Czczony od zarania cywilizacji, obrósł rozbudowaną symboliką, wyrażającą rozległą gamę znaczeń. Mówi się o ogniu miłości i ogniu gniewu bożego, ogniu trawienia i ogniu pożądania, ogniu wiary ale i zniszczenia. Archetypami kultury stały się zarówno gorejący krzew, jak i gorejące serce. Jedno odnosi się do Mojżesza, drugie do Jezusa, a oba wyrastają z tego samego religijnego pnia.

Ogólniej, z pnia kultury śródziemnomorskiej wywodzą się też takie pochodne ognia, jak światło, oświecenie, iluminacja często reprezentowane przez złoto. Mamy więc boski „złoty deszcz” o seksualnych konotacjach, spływający zarówno na mitologiczną Danae, jak i na świętą Teresę z Avili. Mamy błyskawice gniewu, niegdyś bożego, a teraz przeniesionego na pojęcie gniewu obywatelskiego, w szczególności gniewu polskich kobiet.



Prof. Jacek Leociak: Muranów jako archiwum Zagłady

Zagłada i cztery żywioły: ziemia, ogień woda i powietrze. Miejsce, gdzie żyjemy tu i teraz, zostało „dotknięte”, doświadczone, „osmalone”… Ślady działania tych czterech żywiołów spoczywają teraz głównie pod ziemią: Muranów podziemny to olbrzymi depozyt Zagłady. Trzeba odczytać, odsłonić, uobecnić dziś – a przynajmniej taka rysuje się przed nami powinność moralna.



Rabin Boaz Pash: Sekret światła dwunastu kamieni

Na swojej piersi Najwyższy Kapłan Świątyni nosił Choszen (= napierśnik), na którym znajdowało się dwanaście klejnotów błyszczących światłem o różnych odcieniach tworzących różnorodne kombinacje form, przez które słowo B-ga było niesione w świat. Jaki był sekret tych kamieni? Jakie przesłanie niesie ze sobą każdy odcień? Jak powstały różne kombinacje odcieni? W jaki sposób ich obraz dociera do naszych oczu? A co najważniejsze, w jaki sposób klejnoty oświetlają wnętrza naszych dusz?



Rabin Boaz Pash: Kolory Kabały

Omówimy znaczenie kolorów według Kabały, nurtu żydowskiego mistycyzmu. Spróbujemy zrozumieć znaczenie każdego koloru jako emanacji Sefiry lub świata. Dowiemy się, co rabin Joseph Gikatilla myślał o rozszczepianiu światła na różne odcienie.

Czy Boskie Światło emanuje jako jednolite białe światło i rozdziela się na różne kolory, czy też jako nieskończenie różne odcienie i tylko w naszych oczach jawi się jako jednolite białe światło? Co zobaczył rabin Szymon bar Jochaj, patrząc na kolory tęczy na niebie? Jak rabin Izaak Ślepy (Saggi Nehor co znaczy niewidomy, ponieważ nie widział od urodzenia) nadawał barwom dźwięk, mimo że nie widział ich oczami? Ogólnie rzecz biorąc, omówimy, jak różni Kabaliści postrzegali kwestię kolorów w naszym życiu – to i nie tylko to.



Paulina Bisztyga: Radio Diaspora

Radio Diaspora – muzyka bezdomna, muzyka imigrantów, diaspor, mniejszości, która wpływa na większość i czyni ją lepszą.

Radio Diaspora nieustająco nadaje we wszystkich zakątkach świata, uliczkach, klubach, wielkich festiwalach, umysłach diggerów, emigrantów, którzy zakładają zespoły, żeby być bliżej opuszczonych ojczyzn. Od czasu 30. Festiwalu Kultury Żydowskiej, katalog muzyki w Radiu Diaspora cały czas się aktualizuje.

W Marsylii Grecy z zespołu Deli Teli grają fantastycznie tsifetetli z psychodelicznym zacięciem. We Włoszech zremasterowana została zapomniana Já Bô Corre D’Mim Tchissa Lopesa,a w Australii Romowie z The Witchy Djypses publikują kolejną epkę: Out of the Woods. To tylko trzy krople z niekończącego się strumienia Radia Diaspora. Nie rozłączajmy się.



Plenerowa audycja radiowa nadawana na żywo na antenie Radia Kraków prosto z Namiotu FKŻ, przygotowana we współpracy z Radiem Kraków. Paulina Bisztyga jest dziennikarką muzyczną Radia Kraków i redaktorką naczelną Off Radia Kraków.

Janusz Makuch: ROZPROSZONE ISKRY MUZYKI ŻYDOWSKIEJ

Aby oddać bogactwo muzyki, jaka do tej pory rozbrzmiewała na Festiwalu Kultury Żydowskiej, najlepiej będzie posłużyć się obrazem zainspirowanym Kabałą i teorią pękniętych naczyń; wyobraźmy sobie, że na samym początku wszystkie dźwięki żydowskiego świata i ich niezliczone konfiguracje mieściły się w jednym, wielkim rezonansowym pudle. I że pod wpływem potężnej energii łączących się ze sobą dźwięków, to pudło pękło niczym gliniane naczynie.

Rozpierzchły się dźwięki po świecie jak iskry zrodzone z ognia, tworząc przeróżne ogniska na mapie Izraela i całej Diaspory. I to my, czyli FKŻ, wyszukujemy te najpiękniejsze, lśniące blaskiem geniuszu, by wspólnie, raz w roku, w Krakowie, przeżyć eksplozję piękna, skupionego przez dziewięć dni w Żydowskim Mieście Kazimierz.



Audycja powstała we współpracy z Radiem Kraków i miała premierę na antenie radia w piątek , 25 czerwca 2021, w ramach 30. Festiwalu Kultury Żydowskiej. Zapraszamy też do przeczytania post scriptum do audycji, napisanego przez Janusza Makucha – pełnego jeszcze innej muzyki.

Adam Kvasnica: Muzyczni nomadzi

Jestem 30 letnim prawnikiem, ale moją pasją jest muzyka. Jestem kolekcjonerem winyli, dyrektorem programowym lokalnej stacji radiowej na Słowacji (Radio Piestany) i od czasu do czasu DJ-em, który zachwyca słuchaczy mieszanką jazzu, soulu, eklektycznej muzyki elektronicznej, funku, muzyki latynoskiej, World Music, hip-hopu … czyli niezwykle zróżnicowanym wachlarzem gatunków!

Ostatnio pociąga mnie muzyka i jej pierwotne etniczne pochodzenie. Szukam niekonwencjonalnych dźwięków z różnych części świata i prezentuję je moim słuchaczom. Miałem okazję poznać muzyków i melomanów z całego świata, co zaowocowało wieloma pięknymi przyjaźniami. Udało mi się zgromadzić prawie 100 000 obserwujących na Mixcloud, gdzie można posłuchać unikalnych rytmów i dźwięków z mojej kolekcji winyli.

Podczas mojego wykładu, zapraszam do muzycznej podróży począwszy od krajów arabskich i Turcji, przez Azję i Daleki Wschód aż po Amerykę Południową. W czasach ograniczonego podróżowania będziemy razem odkrywać świat poprzez muzykę i opowieści.



Seria podcastów "Klezmerzy i inni"

Klezmerzy i inni to seria podcastów, prezentująca audycje, jakie w latach 90-tych Janusz Makuch nagrał dla Radia Kraków. Przez wiele lat twórca FKŻ nagrywał dla radia audycje, które pokazywąły, jak różnorodna jest kultura, a przez to też – muzyka żydowska.

Teraz, po ponad 20 latach wracamy do nich, dodając współczesny komentarz w postaci playlist naszych przyjaciół – zobaczcie, jak zmienia się świat muzyki żydowskiej. Jak zmienia się FKŻ!

 

Klezmerzy i inni – audycje Radia Kraków

Podcasty FKŻ

Ogień, któremu poświęcamy Prolog 30. FKŻ, emanuje wieloznacznością. Nas interesuje przede wszystkim tajemniczy aspekt ognia, który płonie, ale się nie spala – jest bowiem metaforą samego Festiwalu. Or Haganuz: Światło Ukryte, którym emanuje nasz Festiwal.





















Zapisz się do newslettera


    Wybierz język newslettera

    Wyrażam zgodę na otrzymywanie korespondencji drogą elektroniczną. *Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej z siedzibą w Krakowie zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922) w celach marketingowych i handlowych. <!--br--> Oświadczam, że zostałem/am poinformowana, że administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. <!--br--> Zostałem poinformowany, że podanie danych jest dobrowolne i przysługuje mi prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawienia. <!--br--> Zostałem poinformowany o możliwości wycofania niniejszej zgody na przetwarzanie danych osobowych, a także o tym, że jej wycofanie nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. *Wyrażam zgodę na przesyłanie informacji handlowych i marketingowych drogą elektroniczną przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej zgodnie z ustawą z dn. 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.).*

    Administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. Oświadczam, że dane podałem dobrowolnie i zastrzegam sobie prawo dostępu do udostępnionych przez mnie treści, ich poprawiania oraz usuwania

    loader