30. FESTIWAL KULTURY ŻYDOWSKIEJ

30. FKŻProgram i biletyVIP passPrzekaż darowiznęPress room

30. Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie: Ogień

Jubileuszowa edycja największego na świecie festiwalu współczesnej kultury żydowskiej odbędzie się pomiędzy 26 czerwca i 5 lipca 2020 roku i poświęcona będzie kolejnemu żywiołowi. Jest nim Ogień – źródło Światła, które symbolizuje zwycięstwo życia nad śmiercią.

Ogień jest jednym z czterech podstawowych żywiołów powstałych i opisanych w akcie stworzenia świata.

Bóg jako pierwszą stworzył Światłość, a widząc, że jest dobra, oddzielił ją od ciemności.

Ogień / Światłość / Płomień / Blask – odgrywają istotną rolę w judaizmie. I w naszym codziennym życiu.

Dopóki rozpala nas ogień pasji i miłości, dopóty tli się w nas życie.

W wielu kulturach i religiach symbolika ognia jest elementem łączącym odrębne – bywa, że obce sobie światy. Zatem wydobywamy z ognia to, co nas łączy. Nas, ludzi skupionych wokół światła Festiwalu, łączy płomień wspólnej fascynacji i miłości do świata kultury żydowskiej. Kultury równie żywej i zmiennej, jak ogień, z którego się zrodziła.

Ogień uświęcił Ziemię: Zdejm z nóg sandały swoje, bo miejsce, na którym stoisz, jest ziemią świętą. (II Ks. M. 3;5). Płonący – choć nie spalający się – Krzak Gorejący był postacią, w jakiej Bóg ukazał się Mojżeszowi.

Gdy mówimy o ogniu w kontekście żydowskiej historii, dla niektórych skojarzenie może być bolesne – ogień Zagłady. Zimny ogień Zagłady dogasa w popiołach. Ogień miłości nigdy nie gaśnie i rozjaśnia życie.

Jest zatem Ogień przepiękną metaforą życia, kultury, nauki, cywilizacji żydowskiej, która na przekór złu historii nie tylko tli się, ale promieniuje na świat.

Dlatego właśnie światło Chanuki jest jednym z najpiękniejszych symboli żydowskiej nadziei. Odrodzenie się idei syjonizmu i powstanie państwa Izraela jest jednym z najjaśniejszych świadectw zwycięstwa życia w dziejach narodu żydowskiego.

Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie od 32 lat wchłania w siebie i jednocześnie promieniuje żywym światłem kultury żydowskiej. Dla mnie jest to Światło Wieczne – Ner Tamid.

Janusz Makuch
założyciel i dyrektor FKŻ

Program 30. FKŻ

Ogień jest również symbolem ogniska domowego, wokół którego gromadzą się domownicy. Przy jego blasku i cieple spotykali się ludzie, aby rozmawiać, przeżywać piękne chwile, budować wspólnotę, nawiązywać relacje międzyludzkie. Temu też służy nasz Festiwal Kultury Żydowskiej. Festiwalowe światło, które zapaliliśmy w maju 1988 roku, wciąż promieniuje na Kazimierzu – zapraszamy!

Festiwalowy Namiot

Podobnie jak rok temu, Namiot FKŻ będzie zarówno miejscem spotkań z żydowską myślą i kulturą, jak też spotkań międzyludzkich. Namiot jest otwarty dla każdego z Was – możecie tu odpocząć z rodziną, czy z przyjaciółmi, wziąć udział w festiwalowych warsztatach, wykładach, spotkaniach i wydarzeniach muzycznych.

Serię wykładów otworzy Janusz Makuch, dyrektor FKŻ, zaś o motywie ognia, jego znaczeniu w judaizmie, kulturze żydowskiej, różnorakich konotacjach oraz symbolice powiedzą Dan Bahat (IL) i Rabin Boaz Pash (IL). O ogniu jako sile, która nie zawsze przynosi pozytywne skojarzenia, o ogniu niezrozumienia i nienawiści, niszczącym wspólnoty i ludzkość opowiedzą również prof. Deborah Lipstadt (US), Matti Friedman (IL), Moshe Halbertal (IL) oraz Yossi Klein-Halevi (IL) w dyskusji z Abdullahem Antepli (TR).

Drugim wątkiem obecnym w wykładach 30. FKŻ będzie Dybuk – w tym roku mija dokładnie 100 lat od premiery scenicznej dramatu An-skiego pod tym właśnie tytułem. O symbolice i kulturowych odniesieniach tej legendy, o (dobrym i złym) opętaniu przez Dybuka powiedzą m.in. Agnieszka Legutko (PL/USA) oraz Edwin Seroussi (IL).

Wieczorne pasmo literackie, przygotowane we współpracy z Krakowskim Biurem Festiwalowym, wypełnią spotkania z autorami (Olga Drenda, Mikołaj Grynberg, Mikołaj Łoziński), jak również te poświęcone ważnym postaciom ze świata literatury i kultury (Zuzanna Ginczanka, Zygmunt Baumann, Franciszka i Stefan Themersonowie). Uzupełni je gra miejska oraz różnorakie warsztaty.

 

Deborah Strauss (US), Sanne Morricke (DE) oraz Jeff Warschauer (US) nauczą Was jak rozumieć, grać i śpiewać jidyszkeit, a Jeffrey Yoskovitz (US) podzieli się opowieściami o żydowskiej kuchni w Polsce, o wzajemnym wielowiekowym przenikaniu się polskiej i żydowskiej historii i tradycji kulinarnej.

Naszym gościem będzie również Wojciech Pszoniak, który w rozmowie z Januszem Makuchem opowie o płomieniach pasji do życia i o tym, jak trzęsą nami dybuki…

Klasyka w południe, czyli koncert muzyki klasycznej – to już tradycja festiwalu, od ubiegłego roku również odbywający się w Namiocie, podobnie jak szabatowe śniadanie, koncerty i audycje radiowe na żywo.

Synagoga Tempel

Jest niemal od zarania festiwalu główną sceną muzyczną każdej edycji FKŻ. Nie inaczej będzie i w tym roku! Już w pierwszą sobotę festiwalową zapraszamy Was na muzyczne pożegnanie Szabatu z udziałem kantorów i chóru, którzy następnego dnia wystąpią podczas oficjalnego Koncertu Kantorów. Będą to debiutujący w Polsce: kantor Chaim Stern (IL), kantor Netanel Olivitsky (IL), kantor Nachman Turgeman (IL) oraz izraelski chór Lishmoah El Harina pod dyrekcją Meira Briskmana (IL).

Kolejne wieczory (i noce!) w synagodze Tempel to okazja, aby zobaczyć projekt The Dybbuk 1937-2020 z nowatorską muzyką i efektami dźwiękowymi tworzonymi na żywo przez izraelskich strażników kultury jidysz – Grupę Sala-manca (Diego Rotman & Leah Mauas), Adi Kaplana i Shahara Carmela (IL), z towarzyszeniem krakowskiej orkiestry CORda Cracovia, pod dyrekcją Ido Shpitalnika.

Za sprawą magicznej muzyki trębacza Avishaia Cohena (IL) i jego projektu Big Vicious, powróci na scenę synagogi jazz w najlepszym wydaniu.

Specjalnie na jubileuszową edycję FKŻ Frank London (US) wraz z polskimi i amerykańskimi muzykami przygotowuje koncert zatytułowany Esh Ha’Gadol, natomiast David Krakauer (US), Kathleen Tagg (US) i Orkiestra Klezmerska Teatru Sejneńskiego (PL) wystąpią z projektem Keepers of the Flame.

Na festiwalowej scenie zagości także legendarny Kronos Quartet (US) z programem zadedykowanym jubileuszowej edycji Festiwalu, zawierającym muzykę George’a Gershwina, Steve’a Reicha, Osvaldo Golijova, czy też interpretację słynnej pieśni Billy Holiday Strange Fruit.

Andalucious to z kolei młody, porywający izraelski zespół, który na festiwal przywiezie muzykę wprost z wielokulturowej Andaluzji, przepełnioną ognistymi rytmami Bliskiego Wschodu.

Kulminacją serii koncertów w synagodze Tempel będzie światowa premiera projektu (i płyty CD), z muzyką Dawida Bajgelmana – wybitnego twórcy szlagierów przedwojennej Łodzi oraz wstrząsających pieśni łódzkiego getta, znanych i śpiewanych dziś przez cały żydowski świat. Pieśni zyskały nową, przepiękną aranżację autorstwa Jarosława Bestera, który wydobył z nich piękno ukrytego światła i nadziei przetrwania najgorszych, mrocznych chwil. W synagodze Tempel, w koncercie przed Szabatem, w obecności żyjących potomków Rodziny Bajgelmanów wystąpią Bester Quartet (PL), Grażyna Auguścik (PL/US), Dorota Miśkiewicz (PL), Jorgos Skolias (PL), Michał Bylica (PL) oraz Krzysztof Lenczowski (PL).

Szalom na Szerokiej

Ten koncert to symbol Festiwalu Kultury Żydowskiej – najbardziej wyczekiwane chyba i kultowe wydarzenie, które każdego roku ściąga na ulicę Szeroką ponad 15 tysięcy osób, a dzięki transmisji internetowej i retransmisji w TVP2 dociera do kilkuset tysięcy ludzi na całym świecie.

Na 7 godzin ulica Szeroka staje się centrum żydowskiego świata i emanuje światłem nowoczesnej kultury żydowskiej.

Jak zawsze szczegółowy program ogłosimy na kilka dni przed samym koncertem, ale już dzisiaj zdradzić możemy, że gośćmi specjalnymi koncertu będą dwie największe gwiazdy izraelskiej sceny muzyki soul i R&B – Ester Rada i Gili Yalo, których łączą etiopskie korzenie. To będzie europejska premiera ich nowego wspólnego projektu!

Alchemia, Barka, Dwa Okna, Hevre, Piękny Pies

Również i w tym roku FKŻ będzie można spotkać w Waszych ulubionych kazimierskich klubach i kawiarniach. Alchemia będzie gościła koncerty (m.in. The Beatfoot, IL) oraz nocne sety DJ-skie i jam sessions, Hevre – Szabatową prywatkę oraz warsztaty kulinarne z Jeffreyem Yoskovitzem (US), współtwórcą kultowej nowojorskiej Gefilterii.

Barka będzie miejscem DJ-skiej Imprezy Otwarcia 30. FKŻ, a kultowy Teder Weekender – w weekend kończący festiwal – odbędzie się w zupełnie nowej formule! Szczegóły poznacie już wkrótce.

Kawiarnia Dwa Okna będzie miejscem, w którym odbędą się warsztaty artystyczne dla młodzieży Zrodzony z cienia, prowadzone przez Beatę Milligan i Agnieszkę Wozowicz (PL), warsztaty śpiewu kantoralnego z Marleną Fuerstman (IL), jak również wydarzenia w ramach Pracowni Seniora, które przygotowują i realizują nasi festiwalowi wolontariusze – The Machers.

W Starej Synagodze zobaczycie wystawę wycinanek Moniki Krajewskiej (PL), zatytułowana Pomiędzy światami, inspirowana dramatem Dybuk Szymona An-skiego. Wystawie towarzyszyły będą też kuratorskie zwiedzania i prezentacje multimedialne, podczas których poznacie nie tylko tajniki techniki robienia wycinanek, ale też lepiej zrozumiecie różnorodną symbolikę dybuka w tradycji żydowskiej.

Kraków, Kazimierz, Podgórze

Tradycyjnie też zaprosimy Was do lepszego poznania żydowskiej topografii naszego miasta. Świadomość przestrzeni nie tylko daje kontekst do lepszego zrozumienia kultury, która się w niej rozwijała, ale też pozwala lepiej zrozumieć i osobiście skonfrontować się z historią. Anna Kiesell, Agnieszka Legutko, Monika Krajewska i Anna Maria Baryła zapraszają Was na bardzo zróżnicowane spacery po żydowskiej historii Krakowa.

Tak w skrócie wyglądał będzie program jubileuszowego 30. Festiwalu Kultury Żydowskiej. Szczegółowy kalendarz wydarzeń, opisy oraz przydatne informacje pojawią się na naszej stronie na przełomie marca i kwietnia. Bilety na wydarzenia będą dostępne przez internet od 6 maja 2020. Jeżeli macie jakiekolwiek pytania – napiszcie do nas na adres office@jewishfestival.pl

30. Festiwal Kultury Żydowskiej w Krakowie
odbędzie się pod Honorowym Patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy

Czekamy na Was na Kazimierzu!

Więcej ciekawostek i informacji o nadchodzącej edycji (i nie tylko!) znajdziecie na fan page’u FKŻ na Facebooku. Oglądajcie nas też na Instagramie, a klipy i nagrania koncertów z poprzednich edycji festiwalu możecie również obejrzeć na kanale FKŻ w serwisie YouTube.

Autorzy zdjęć: Edyta Dufaj, Michał Ramus, Bartosz Dittmar, Pan Borsuk, Bohdan Krężel, Johan Jacobs, Tomasz Łabędź, Erik Kabik, Maciek Jazwiecki, Almog Sela, Tasja Keetman, Sherban Lupa, Michael Topyol, Gabriel Baharlia, materiały artystów

Aktualności

Zobacz wszystkie

Nadchodzące wydarzenia

Zobacz wszystkie
Zapisz się do newslettera


    Wyrażam zgodę na otrzymywanie korespondencji drogą elektroniczną. *Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej z siedzibą w Krakowie zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 922) w celach marketingowych i handlowych. <!--br--> Oświadczam, że zostałem/am poinformowana, że administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. <!--br--> Zostałem poinformowany, że podanie danych jest dobrowolne i przysługuje mi prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawienia. <!--br--> Zostałem poinformowany o możliwości wycofania niniejszej zgody na przetwarzanie danych osobowych, a także o tym, że jej wycofanie nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej wycofaniem. *Wyrażam zgodę na przesyłanie informacji handlowych i marketingowych drogą elektroniczną przez Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej zgodnie z ustawą z dn. 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2002 r. Nr 144, poz. 1204 z późn. zm.).*
    Administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Festiwal Kultury Żydowskiej, z siedzibą w Krakowie (31-056), ul. Józefa 36. Oświadczam, że dane podałem dobrowolnie i zastrzegam sobie prawo dostępu do udostępnionych przez mnie treści, ich poprawiania oraz usuwania

    loader